Puszcza jest puszczańska do szpiku kości. Z jagodowiskami, z polanami na których kwitną wrzosy. Poprzecinana rzekami i z całym nadrzecznym bogactwem ziół i krzewinek. Z hektarami kruszyny, z jeziorami, nad którymi trzyma się wilgoć. A burze! Burze przychodzą znad jezior szybko, mocno, gwałtownie. I równie szybko znikają za horyzontem, zostawiając w powietrzu mgiełkę wilgoci, parującą nad puszczą zupełnie jak w Amazonii.
– W ulu musi być porządek – mówi pan Korniłowicz, zeskrobując z ramki kit i wosk. Ugniata z tych zeskrobin niewielkie kulki i wkłada do kieszeni pszczelarskiej bluzy. Pochyla się nad ulem, ostrożnie przesuwa ramkę po ramce. Ogląda je każdą po kolei wyszukując matkę, oceniając czerwienie i to, czy w ulu jest dość zapasu nektaru i pierzgi. Nie spieszy się. Przy pszczołach nie można się spieszyć. Pszczoły uczą bycia tu i teraz, bez oglądania się na to, co w życiu było i co jeszcze może się wydarzyć.
Korniłowicz przez całe życie z lasem był związany. Na niejedno w tych wschodnich lasach za młodu się napatrzył. Na biedę taką, że na przednówku chłopi do lasu krowy i konie wyciągali, żeby je wilki zjadły, bo siana nie było i zwierzaki powoli z głodu konały. Na krzywdę ludzką, gdy różne formacje wojskowe przekonane o swojej racji, toczyły swoje wojny nie patrząc na ofiary. Patrzył Korniłowicz na stare drzewa, które niegdyś cięli i na młodniki, które przez lata w stare drzewa się zamieniały. – Gdybym miał oceniać to nie wiem, czy miałem dobre życie – mówi, pochylając się nad kolejnymi ulami. Delikatnie strzepuje pszczołę, która usiadła na jego spracowanej dłoni i odchyla ramkę pod kątem, żeby w komórki zajrzeć i sprawdzić, czy sucho w nich, czy jednak pszczoły coś z puszczy przyniosły.
Bo teraz, w sierpniu, już pożytku w jego Macharcach nie ma. Dopiero jak wrzos na dobre się rozbuja z kwitnieniem, to trzeba będzie syropu cukrowego do uli lać. Bo tego wrzosu za mało jest, żeby z niego miód wziąć. I równocześnie za dużo, żeby zostawiony do zimowli był bezpieczny dla pszczół.
– Bo na miodzie wrzosowym pszczoły nie mogą zimować. Znajomy pszczelarz zostawił im kiedyś i do wiosny wszystkie się osypały – Korniłowicz mówi, że jak pszczoły ten nektar z wrzosu z syropem rozmieszają, to wszystko będzie dobrze. Byleby nie przyszła taka zaraza, jak dwa lata temu, kiedy robotnice naniosły do ula spadzi z modrzewi. To taka spadź, którą kamienną nazywają przez to, że w komórkach tężeje jak beton i ani jej człowiek nie odwiruje, ani pszczoły jej nie wydobędą do zjedzenia.
– Teraz to coraz więcej żona mi przy ulach pomaga. Wciągnęła się i razem robimy – mówi pszczelarz z Suwalszczyzny. Na warszawskich ulach gospodarzy, większość z nich sam zrobił. W zagrodzie ma jeszcze ul krymski i taki wzór ula po starym pszczelarzu, który ciągle jest dla niego zagadką. Bo ten stary pszczelarz miał z kilkadziesiąt tych uli. Dużych, ciężkich, prawdopodobnie z możliwością nakładania nadstawek. – Jak on sam to przestawiał? – głowi się Korniłowicz. Boć to ciężar taki, a tamten sam tyle uli obrabiał. A przecież choćby wiosną, przy czyszczeniu dennic, to każdy trzeba było podnieść, oporządzić.
Korniłowiczowie pracując w pasiece cały czas pytania stawiają. I sobie, i gościom takim jak ja, którzy z innych stron świata na Suwalszczyznę zawitają. Bo jak najlepiej matkę poddać, żeby ją pszczoły przyjęły? Jak słabe rodziny połączyć, żeby robotnice z dwóch różnych rodzin nie wycięły się nawzajem? Dlaczego jedne pszczoły są mniej, a inne bardziej żądliwe? Mają swoje odpowiedzi na te pytania, ale z uwagą słuchają, gdy goście dzielą się swoimi doświadczeniami. Bo z pszczołami wiadomo, człowiek często głupieje i cały jego ugruntowany czytaniem mądrych książek światopogląd wali się w gruzy. Praca przy pszczołach to ciągłe niespodzianki. To ciągłe uczenie się, że nic nie jest do końca takie, jakie się wydaje. To ciągłe szukanie odpowiedzi na proste wydawałoby się pytania i odkrywanie, że odpowiedzi mogą być różne. Dlaczego? Bo tak. Bo z pszczołami nigdy nic nie wiadomo. Bo z pszczołami to z każdą wizytą w pasiece jest inaczej.
Kiedyś, opowiada Korniłowicz, jakoś więcej tego pożytku było. Wilgoci więcej w puszczańskich zakamarkach się kryło. Bagienek nieosuszonych, nie tkniętych melioracją. Łąk bujnych, wilgotnych. Połaci kruszyny. Miód lał się jak z tej sosny, co w puszczy ją naszli, a wysoka była! I w tej sośnie od góry do dołu otwory były, przez które pszczoły wylatywały. Więc że do ścięcia była, bo naturalnie zmurszała w środku i pusta się zrobiła, to wziął się Korniłowicz z kolegą za jej usunięcie. A co w którym miejscu ciąć ją próbowali, to miód się jak krew z żywego stworzenia zaczynał lać po korze… A co z piłą do niej podchodzili, to ich pszczoły z tej dzikiej barci obskakiwały i cięły ile wlezie!
Na kilka razy ścinali tą sosnę. Kawałek po kawałku. Wybierając z kolejnych części plastry ociekające miodem. Dwie beczki dwustulitrowe z tej jednej barci wykręcili, a miód był słodki, lepki, żywiczny.
Teraz z pożytkami gorzej. Prócz tytoniu nic już od końca sierpnia na skraju puszczy nie kwitnie, a i tytoń też ogławiają z tego kwiecia, że w zasadzie nie ma z niego pociechy. Zresztą kiedyś to wiadomo było, że tytoń był takiej i takiej odmiany. Konkretnie. A teraz jakieś takie mieszańce z dziwnymi nazwami sieją, że człowiek nie wie, czy to naturalne, czy spreparowane w jakimś laboratorium i pszczołom nie zaszkodzi.
– Niedługo jelenie na jabłka przyjdą – wzdycha Korniłowicz patrząc na papierówki i antonówki, pod którymi jego ule stoją. Cierpliwie dopasowuje powałki, układa je nad ramkami tak, żeby wszystko gotowe było do zimy. Podkarmiaczki sam zrobił. Wlewa do nich starannie odmierzoną porcję syropu. Kawałki trzciny w podkarmiaczkach po to są, żeby pszczoły pijąc ten słodki ulepek się nie potopiły. Pracuje powoli, cierpliwie, a pszczołom udziela się ten jego spokój. On robi swoje, one zajmują się swoimi sprawami. Jakoś sobie wzajemnie nie przeszkadzają.
Suche ramki do skrzyń transportowych wstawia. Takie, z których pszczoły jeszcze coś wybiorą, ale których jest za dużo żeby je w ulu na zimę zostawić, wsuwa za zatwór. Pszczoły je szybciutko osuszą, opróżnią i będzie je można spokojnie wyjąć. Ani barciak się w nich nie zalęgnie, ani myszy się do nich nie dobiorą. Wylotki przed zimą trzeba zmniejszyć. I zadbać o to, żeby pszczoły miały co jeść przez zimę.
– Stary się człowiek robi – stwierdza Korniłowicz i zastanawia się, co dalej będzie z jego pszczołami. Bo teraz on tak hobbystycznie się nimi zajmuje, na ile zdrowie i czas pozwalają. Dzieci po świecie się rozleciały, serca też takiego do pszczół nie mają. A tu jesień się zbliża, wrzosy coraz intensywniej kwitną, babie lato po łąkach i lesie się snuje, coraz tęskniej śpiewają żurawie. – Trzeba zakarmiać – mówi Korniłowicz. Bo co będzie, to będzie, a trzeba żyć tu i teraz. Pszczołom filozofią się nie pomoże, ani rozmyślaniem o tym, co będzie, gdy coś się skończy. Tu trzeba syropu namieszać, do podkarmiaczek wlać i sprawdzić, czy aby na pewno wystarczy. Tu trzeba działać z myślą o wiośnie, która co prawda dla pszczół i pszczelarza może się nie zdarzyć, ale która dla innych nadejdzie niezależnie od wszystkiego, co się zimą stanie.