Podobno Łobżonką nie da się pływać latem. Bo zarośnięta, bo wody mało, bo jest ciężko. Sprawdziłam. Spływanie naszą rzeką jest możliwe i dostarcza wielu emocji. A zatem – wybierzmy się w podróż!
Jest niedziela. Wcześnie rano. Dopijam kawę i patrzę przez kuchenne okno, czy jedzie mój syn, który ma mnie podrzucić z kajakiem na rzekę. Trochę mi głupio, że wywalam go z łóżka w niedzielny poranek, trochę się niecierpliwię, że się spóźnia, a jednocześnie czuję wdzięczność, że jednak znalazł czas i mnie nad tę Łobżonkę wywiezie.
Pakujemy kajak na samochód. Jedziemy przez rozświetlone słońcem Bory Kujańskie. Przed Dorotowem zjeżdżamy w dół, w stronę Łobżonki. Buki tracą już kolory lata. Pachnie jesienią.
Ciągnę kajak przez obroszoną łąkę i wspominam, że rok temu, gdy spływałam Łobżonkę packraftem, łąkę pokrywał szron. Pamiętam, jak zimno kłuło mnie w bose stopy, bo szłam do rzeki bez butów, żeby ich nie zamoczyć. Teraz mam specjalne buty, które co prawda przemakają, ale trzymają ciepło.
Woduję kajak pod mostem i po raz pierwszy tego dnia bratam się z błotem Łobżonki. To wyjątkowe błoto. Tłuste, maźliwe, wciągające, trudne do zmycia.
Wsiadam do kajaka i spycham się na rzekę. Ulga. To właśnie czuję, gdy zanurzam się w zieloność rzeki. Znika niepokój, trzepot, splątane myśli. Oddech zwalnia, znika napięcie. Jestem. Tu i teraz.
I nawet zasięgu tu nie ma!
Przebijam się przez trzciny zarastające nurt. Są mokre od rosy, ciężkie, gęste. Po pierwszej pajęczynie wziętej na twarz przypominam sobie dlaczego nie lubię pająków. Pocieszam się, że mszyce są gorsze, bo przyczepiają się do człowieka na stałe i chodzą po nim jak wciornastki.
Za pierwszym zakrętem płoszę coś w trzcinach. Słyszę jak ucieka, widzę poruszające się trzciny. Za drugim zakrętem to coś okazuje się łanią, która skacze w Łobżonkę i wychodzi na drugi brzeg, Chłonę tę chwilę, gdy na siebie patrzymy. Chłonę zapach mięty wzburzonej racicami łani. Słyszę, jak ptaki meldują światu, że tu jestem.
Za piątym czy szóstym zakrętem pojawiają się pierwsze zwałki. Takie nie do przejścia przy tym stanie wody, więc wyciągam kajak znów bratając się z błotem. Przeciągam kajak po pniach, woduję go za przeszkodą. Po chwili wypływam na łąki, gdzie nurt Łobżonki znika w gęstych trzcinach.
– Hej, rzeko, gdzie jesteś? – mruczę pod nosem, przepychając się przez trzciny i miętę. Po chwili wszystko pachnie miętą. Mocno, intensywnie. Już nie wiem, co gorsze – zwałki czy trzciny. Myślę o tym, jak łatwo pomylić mnie teraz z dzikiem buszującym w trzcinowisku. Staram się nie myśleć o tych wszystkich żyjątkach, które po mnie łażą. Oddycham. Delektuję się zapachem mięty. Cudnie jest.
Kolejna przenoska. Kępa olch skutecznie przegradza rzekę. Przeciągam kajak za wystającymi z nurtu korzeniami. Wzdłuż brzegu śmiga zimorodek. Krzyczy potem na mnie, gdy przeciskam się przez trzciny.
Zatrzymuje mnie kępa tataraku. Wyplątuję się z długich liści, budząc do pachnienia miętę. Chodzą po mnie biedronki. Larwy i dorosłe, kropkowane osobniki. Chodzą po mnie pająki, mszyce i ślimaki.
Kolejna zwałka daje się przeskoczyć. Przeciągam się pod i nad gałęziami i gdy natrafiam na rozpiętą nad nurtem pajęczą sieć znów przypominam sobie, dlaczego nie lubię pająków. Tymczasem Łobżonka rozlewa się szerzej. W słońcu po powierzchni wody ślizgają się setki nartników. Tak dobrze jest. Pięknie jest.
Na kolejnej łączce wpływam w kępę trzcin. Nic nie widzę. Łapię pełne naręcza trzciny pomieszanej z pokrzywą. Pieką mnie ręce. Obejmuję kolejne pęczki, ciągnę, przepycham się przez ten gąszcz, szukam drogi. Wreszcie trzcina puszcza mnie z tego niemiłosnego uścisku. Płynę dalej. W słońce.
Dopływam do przeszkody, na której w zeszłym roku wyłożyłam się packraftem. Nic się nie zmieniło. Nawet kupa (chyba kuny) jest w tym samym miejscu. Wysiadam, balansuję na pniach, przeciągając kajak. Trochę mnie spina wspomnienie ubiegłorocznej przygody, więc jestem wyjątkowo uważna, ale po chwili zostawiam zwałkę za sobą.
Przed Rudną znów płoszę łanie. Nie widzę ich. Słyszę, jak się przebijają przez trzciny. Dostrzegam jedną zaledwie, która staje między pniami olchy i przygląda mi się z ciekawością. Widzę jej czujnie nadstawione uszy, patrzę w ciemne, błyszczące oczy. Po chwili znika z hałasem w trzcinowisku.
Dopływam do Rudnej. Przez lata takim znakiem rozpoznawczym, wyznaczającym miejsce lądowania, była wieżyczka widokowa. Teraz wieżyczki niemal nie widać między gałęziami, więc łatwo ją ominąć.
Przy wzgórzach za Rudną natrafiam na pnie drzew, które kilka lat temu tak skutecznie przegradzały rzekę, że trzeba było kajaki przeciągać górą. Teraz dają się przepłynąć. W nurcie jest coraz więcej rzęsy wodnej. Mocniejszy ruch wiosłem sprawia, że mam ją na rękach i na ubraniu.
Przy martwym lesie intensywnie kwitnie niezapominajka błotna i łany mięty. Pojawia się rodzina łabędzi. Młode są niemal czarne, dawno nie widziałam tak ciemnych łabędziątek. Płyną przede mną aż do zalewu. Dopiero tam z głównego nurtu skręcają między pływające wyspy wodnej roślinności.
Woda wypełniona jest życiem. Podwodne rośliny tworzą gęsty kożuch, uzupełniony rzęsą. Liście grążeli i grzybieni jesiennieją w najlepsze. Przebijam się przez zalew przed jazem w Witrogoszczy, a potem wychodzę przy kapliczce na lewy brzeg i robię sobie przerwę. Wyciągam z kajaka kuchenkę gazową, miskę, zalewam wrzątkiem liofilizowane jedzenie. Przypominam sobie kolejny raz, że podczas wyprawy jedzenie ma krzepić, nie musi być smaczne. Piję herbatę z metalowego kubka. Myślę, że to najlepsza herbata na świecie. Siedzę, patrzę na zalew, patrzę na niebo, patrzę na jaskółki. Dobrze jest. Spokojnie jest.
Zejście za jazem spaskudniało. Za przepławką dla ryb brzeg rzeki obudowany jest kamiennym wałem. Trzeba wciągnąć kajak na te kamienie i spuścić go z drugiej strony. Chyba na pocieszenie wzdłuż ścieżki przy przepławce kwitną niecierpki. Przy wyjściu ze stawu za jazem kolejna niespodzianka. Kamienny wał skutecznie przegradza nurt. Nie ma szans, trzeba wyjść z wody i przeciągnąć przez niego kajak.
O dziwo, za jazem wody jest jakby mniej. Kajak szoruje dnem po piasku i gałęziach zatopionych w rzece. Nie ma jak się rozpędzić przed przeszkodami, a tych na tym odcinku nie brakuje. Po tysięcznej zwałce zastanawiam się, co mi się nie podobało w pająkach i mszycach na trzcinowisku.
Ciągnę kajak po drzewach, ciągnę kajak po brzegu. Tworzę teorię względności mówiącą o tym, że ciężar kajaka wzrasta wprost proporcjonalnie do liczby zwałek. Balansuję na pniach, przeciągając kajak. Stoję na środku rzeki na zanurzonych w wodzie pniach i przeciągam kajak. Wpycham się pod pnie, między pnie, wyginam w kajaku, przechylam na boki starając się skurczyć, żeby tylko przejść między kolejnymi przeszkodami. I tak przez jakieś trzy, cztery godziny, bo tracę w tym balansowaniu poczucie czasu.
Przed Łobżenicą, gdy nurt przegradzają kolejne pnie, czuję pokusę zakończenia spływu. Bo przecież jakieś pięćdziesiąt metrów od rzeki przebiega szosa. Słyszę jeżdżące po niej samochody. Myślę o tym, że wystarczy wciągnąć kajak do góry, przeciągnąć przez pole, zadzwonić po transport… Odpoczywam chwilę i ciągnę kajak nie do szosy, ale przez kolejną przeszkodę.
Bolą mnie nadgarstki, czuję narastającą słabość. Płynę myśląc tylko o końcu spływu, mimowolnie przyspieszam chcąc mieć to już za sobą. I nagle widzę wchodzące w rzekę łanie. Jedną, drugą, siódmą… Idą jedna za drugą, spokojnie, patrzą na mnie z ciekawością w swojej niespieszności. Zatrzymuję się. Patrzę, liczę, chłonę ten widok. Łanie, zanurzone do połowy w wodzie, przechodzą z wysokiego brzegu w ten niższy, zarośnięty trzciną. Jest w nich spokój, siła, gracja. Zachwycam się. Zadziwiam się. Zwalniam.
Wyciągam kajak na brzeg, z którego zeszły łanie. Czuję ich zapach.
– I po co ja się tak spieszę? – myślę, bo po tym zachwycie nie chcę burzyć ciszy głośnym komentowaniem.
Odpalam kuchenkę gazową, robię sobie kisiel truskawkowy. Jem, robię notatki, chłonę to piękno wokół mnie. Delektuję się słodyczą, ciszą, szmerem wiatru w trzcinach, słońcem wyzłacającym olchy. Dobrze jest, spokojnie jest.
Gdy ruszam dalej, najtrudniej jest rozruszać obolałe, zziębnięte mięśnie. Trafiam na leżącą w wodzie wierzbę, więc po chwili jest mi już i gorąco, i mięśnie pracują jak trzeba. Takich przeszkód jest jeszcze kilka po drodze. Mijam mostek Arndta, wpływam w trzcinowiska, za którymi ma być zalew. Ucinam sobie pogawędkę z łowiącym ryby kolegą z Koła Pszczelarzy. I gdy wydaje mi się, że to już koniec podróży, że już się nic nie wydarzy, trafiam na ostatnią przeszkodę. Pnie leżą w taki sposób, że ani je przeskoczyć, ani opłynąć, ani się pod nimi przecisnąć. Nie ma wyjścia. Wychodzę z kajaka, skaczę po pniach, przeciągam się po tych, na których nie znajduję oparcia i ciągnę za sobą kajak. Gdy próbuję złapać grunt, wiosło niknie w całości pod wodą. Głęboko jest.
Przysiadam na ostatnim pniu. Odpoczywam. A potem spycham kajak na wodę i dopływam do Łobżenicy. Zalew za kładką na Łobżonce przy bulwarze jest zarośnięty, odpycham się wiosłem od podwodnych roślin. Ktoś mi z bulwaru krzyczy „Dzień dobry”, więc odkrzykuję, choć przez słońce nie mam pojęcia, kto do mnie wola. Syn już czeka na parkingu koło cmentarza. Wysiadam. Syn komentuje, że jak było to widać i po mnie, i po kajaku. Błoto, wszędzie błoto.
Wracam do domu. Dobrze jest, pięknie jest, spokojnie jest. Podliczam przepłynięte kilometry. Wychodzi mi, że było ich koło dziewiętnastu. A wiecie, za Kościerzynem Wielkim to jest taki odcinek, który ma koło sześciu kilometrów, ale jak ostatnio nim płynęłam, to zajęło mi to jakieś osiem godzin. I dawno mnie tam nie było, więc – do zobaczenia na szlaku!