Pogoda jest smętna. Szare niebo, szara woda, beton. To wszystko sprawia, że bez jakiejś większej ekscytacji pakuję kajak w marinie w Nakle nad Notecią. Starannie układam bagaż. Dbam o to, żeby ciężar był równomiernie ułożony. Krzywię się, patrząc na zachmurzone niebo i wiatr, który miesza gałęziami w koronach drzew.
– Szarość, wszystko to szarość nad szarościami – myślę, patrząc na ołowianą wodę w porcie. Przy nabrzeżu nieruchomo tkwi przycumowany „Władysław Łokietek”, statek szkoleniowy technikum Żeglugi Śródlądowej.
Kajak spycha moja najstarsza wnuczka. Macha z portu i znika w samochodzie, bo zimno jest i niefajnie. Patrzę na ołowianą wodę i zastanawiam się, czy na pewno tego chcę. Czy na pewno chcę przepłynąć te kilkadziesiąt kilometrów, nocować w namiocie, marznąć. Robię kilka dokumentacyjnych zdjęć, bo wszystko szarość, szarość i szarość nad szarościami. Ta szarość potęguje wrażenie, że woda jest brudna, rzeka jest brudna, świat wokół jest brudny. Zawsze tak jest w miastach. Rzeki w nich tracą na urodzie. Odpychają. Zniechęcają do bliższego kontaktu.
Wypływam z portu, przepływam pod mostem drogowym. Nie czuję nurtu, jakbym płynęła kanałem. Rzeka jest nieruchoma i tylko jej powierzchnię marszczą fale, które spychają mnie w stronę portu za każdy razem, gdy odkładam wiosło i robię zdjęcia i notatki.
Mijam most kolejowy, jakieś budynki, przystań, przy której oprócz łodzi stoi kobiecy manekin w przykusej sukience. Wszystko to wygląda źle, zniechęcająco, na szczęście wkrótce miasto się kończy i humor mi się poprawia.
Od mariny do śluzy Nakło Zachód jest około trzech kilometrów. Wiosłuję zastanawiając się, jak to będzie na śluzie. Z książki „Wielka Pętla Wielkopolski” Mirosława Słowińskiego i Grzegorza Nadolnego wiem tyle, że będzie to śluza komorowa, o długości 57,4 m i szerokości 9,6 m, a czas wodowania wynosi około 25 minut. Droga wodna na Noteci jest dobrze oznakowana, więc nie mam problemu z nawigacją. Znak wskazuje, że kanał żeglowny widzie lewą stroną i tam też wpływam.
Na śluzie jak to na śluzie, pustawo. Wita mnie kot, a ja dzwonię na numer podany do kontaktu. Śluzowy odbiera i po kilku minutach zjawia się przy kanale. Tłumaczy mi co i jak, wypisuje kwitek, że opłaciłam śluzowanie. Dopytuję, czy ma może jakąś pamiątkową pieczątkę, jakiś gadżet ze śluzy, jakiś ozdobny, związany ze śluzą bilet, ale niestety niczego takiego nie ma. Wzdycham ciężko, bo nie chce mi się wierzyć, że Wody Polskie zrezygnowały z takiej okazji do promocji, ale cóż… Widać są sprawy ważnie i mniej ważne.
Kręcę się w kajaku, usiłując zobaczyć, jak to śluzowanie będzie wyglądało. Nie widzę bowiem nigdzie bramy, która zamyka kanał. Widzę tylko bramę przed sobą i wiem, że jestem mniej więcej 2,5 metra wyżej, niż lustro wody po drugiej stronie. Tymczasem śluzowy kręci korbą i z wody wynurza się żelazna, solidna zastawka. Równocześnie z kanału zaczyna schodzić woda. Trzymam się metalowej drabinki i razem z kajakiem opadam coraz niżej. Śluzowy otwiera jedno skrzydło masywnej bramy i mogę popłynąć dalej.
Od tego momentu zaczyna się moja walka z wiatrem. Wieje mi solidnie prosto w twarz. Fale są spore, szukam więc spokojniejszej toni tam, gdzie Noteć choć lekko zakręca. Tylko że na tym odcinku zakrętów prawie nie ma, a wkrótce zatrzymuje mnie w miejscu pływające w wodzie truchło jelenia.
Opływam je dookoła, przyglądając się martwemu zwierzęciu. Oceniam poroże na tyle, na ile da się to zrobić w tych warunkach. Zastanawiam się, co się stało. Trwa rykowisko. Wiem, że nad Notecią strzelają w najlepsze i że mogło się tak zdarzyć, że to postrzałek, który nie dał rady przepłynąć przez rzekę. Jeleń jest jednak w większości pod wodą, więc nie mogę niczego stwierdzić na pewno. Gubię się w domysłach, ale po kilku minutach płynę dalej. Wieje. Potężnie wieje.
Wkrótce przepływam obok miejsca, gdzie stoi kilka zwyżek. To takie niedokończone ambony myśliwskie. Snuję domysły, że to właśnie tutaj jeleń został strzelony, a wiatr popchnął go w górę Noteci. Utwierdzam się w tym przekonaniu, gdy przy zwyżkach napływam na kacze truchła. Są już obskubane z mięsa, być może zajęły się nimi jakieś drapieżne ptaki. Nie pytajcie, o czym wtedy myślę.
Ze śluzy Nakło Zachód do kolejnej śluzy mam niecałe jedenaście kilometrów. Wieje, mocno wieje, mam wrażenie, że wiatr wzmaga się z chwili na chwilę. Robię postój na posiłek i żeby rozprostować nogi. Nie zdążyłam wypakować prowiantu gdy widzę, że z dołu Noteci zbliża się do mnie przedziwny stateczek.
Kiedy podpływa bliżej i wyciąga z wody kosę, już wiem, że to kosiarka o której tyle na szlaku słyszałam. Ma sobie radzić z zielskiem zarastającym rzeczne koryto. Mówią, że to zielsko jest problematyczne – wkręca się w śruby łodzi, utrudnia pływanie. Śluzowy z Gromadna (bo to on powozi tym sprzętem) podpływa bliżej, dopytuje, czy mam zamiar się śluzować i kiedy może się mnie na śluzie spodziewać. Tradycyjnie pyta również, dokąd docelowo zmierzam i gdzie się dzisiaj zatrzymam. To tak w razie czego, gdybym nie dotarła do kolejnej śluzy. Ustalamy, że on jeszcze popłynie w górę Noteci, bo zanim dotrę na miejsce, on zdąży jeszcze swoją kosiarką trochę popracować.
Jem dwa kawałki chleba z pasztetem. To mój zwyczajowy prowiant, który zabieram na spływy. Dobrze mi, nigdzie się nie spieszę. Siedzę na niewielkim pomoście i obserwuję galopujące niebem chmury. Potem woduję kajak i walczę z wiatrem, z falami, z ogarniającym mnie znużeniem. Nade mną z wiatrem walczą klucze gęsi. Ożywiam się, gdy przede mną pojawiają się stada kormoranów. Jakiś popłoch się zrobił wśród ptaków, chyba przez latające między nimi bieliki.
Mijam martwe, białe od ptasich odchodów drzewa. Wiatr spycha mnie do brzegu, gdy próbuję robić zdjęcia. Wiem, że do śluzy w Gromadnie jest już naprawdę niedaleko. Wiem, że z Gromadna do kolejnej śluzy mam jakieś piętnaście kilometrów. Zastanawiam się, czy jednak nie zostać tu na noc, ale jest jeszcze wcześnie, więc decyduję się na śluzowanie.
Tutaj wpływa się w prawą odnogę rzeki. Mam szczęście, bo śluzowy dopłynął na miejsce niemal w tym samym czasie. Procedura ta sama co wcześniej – wpływam w kanał, śluzowy otwiera kanały do zrzutu wody, bo wtedy prąd pomaga podnosić zastawkę. Wody szybko ubywa, brzeg kanału jest wysoko nad moją głową. Wreszcie brama się otwiera i mogę płynąć dalej.
No właśnie. Płynąć. Gdy tylko opuszczam kanał za śluzą, przy którym brzeg jest wysoki, opleciony korzeniami rosnących przy rzece drzew, dopada mnie wiatr. Wieje tak mocno, że bolą mnie uszy. Nie wzięłam czapki, nie pomyślałam, że będzie mi potrzebna, więc z koszuli kręcę turban i tak osłaniam się przed wiatrem. Mam za sobą jedenaście kilometrów. Przede mną kolejne piętnaście. Ciągle kombinuję, czy aby na pewno dam radę dopłynąć do śluzy Krostkowo. W końcu decyduję, że najwyżej rozbiję namiot gdzieś na łąkach.