Zrobić wiejski festiwal literacki, naprawdę nie jest łatwo. Zrobić go bez wsparcia finansowego instytucji państwowych jest naprawdę trudno. Jednak, gdy ma się przyjaciół i marzenia, nie ma rzeczy niemożliwych. Nawet wtedy, gdy trzeba ogłosić publiczną zbiórkę, żeby spiąć festiwalowy budżet. Takie rzeczy, proszę Państwa, tylko w Budzie Ruskiej na Festiwalu Literackim Patrząc na Wschód.
Festiwal robi dwóch Piotrów – Piotr Brysacz z marzeń stworzył własne wydawnictwo, Piotr Malczewski o Bajkale i kolei transsyberyjskiej pisze. Jeden Piotr podczas festiwalu zadaje pytania autorom i sprzedaje książki, drugi Piotr jak na gospodarza przystało, dba o to, by w jego staroobrzędowej zagrodzie, w Budzie Ruskiej 16, goście czuli się jak u siebie. Teraz do nich jeszcze Radek Nowacki dołączył, co te festiwalowe wzruszenia na zdjęciach uwiecznia.
W połowie sierpnia do rozrzuconej nad Czarną Hańczą wsi zaczynają samochody się zjeżdżać. Miejscowi, turyści z różnych stron Polski, przypadkowi widzowie i ci, którzy na ten festiwal czekają cały rok. Przyjeżdżają także autorzy, w tym roku na czerwonym, festiwalowym krześle zasiedli między innymi Andrzej Stasiuk, Adam Wajrak, Jacek Hugo-Bader, Anna Kondratiuk-Świerubska, Zofia Piłasiewicz, Adam Zbyryt, Wojciech Koronkiewicz. I gdzieś, między tymi wszystkimi świetnymi ludźmi także ja, prosto z Wielkopolski, autorka książki „Z głową w ulach. Opowieści o pszczołach z Krajny miodem płynącej”.
Siedząc nad tą Czarną Hańczą, słuchając opowieści o szamanach z Tuwy, o drodze, która prowadzi, gdy się jeździ z Matką Boską na rowerze pomyślałam, że marzenia się spełniają. I że taki zlot marzycieli przyciąga kolejne dobre pomysły, nieprzypadkowe zbiegi okoliczności i kumuluje jakąś niesamowitą, pozytywną energię, która rzucona w czasoprzestrzeń, wraca przynosząc kolejne świetne pomysły, spotkania, rozmowy, przyjaźnie. A jeśli już mowa o zbiegach okoliczności – w Budzie Ruskiej poznałam Wiesława Szczukę, rodowitego łobżeniczanina i syna nieżyjącego już dyrektora łobżenickiego Liceum Pawła Szczuki, którego nazwiskiem nazwano jedną z łobżenickich ulic.
Wracając do festiwalu – widzom nie przeszkadza to, że długie godziny siedzieć trzeba na zwykłych pieńkach. Nie przeszkadzają komary i wilgoć ciągnąca od Czarnej Hańczy. Siedzą godzinami, słuchają, zadają pytania, a potem idą do zielonego stoliczka i czekają na autograf ulubionego autora.
Na łące, na brzegu rzeki, na kamieniach i ławeczkach wokół chałupy Piotra, toczą się dyskusje o literaturze, o sensie życia, o tym, co ponad chleb nasz codzienny i codzienne zabieganie. A jak jeszcze Hanka Kondratiuk zaśpiewa, jak to się nad Czarną Hańczą poniesie, to w sercu robi się tak, że wyjeżdżając z Budy Ruskiej już się myśli o tym, jak tu do niej powrócić.
Jak już się powróci, warto zajrzeć do Dworku Miłosza w pobliskiej Krasnogrudzie. I do Białej Synagogi w Sejnach na koncert Orkiestry Klezmerskiej. Czarną Hańczą też warto popłynąć, do galerii zajrzeć w Maćkowej Rudzie, do Suwałk pojechać krasnoludków szukać, bo przecież tu się znajduje muzeum Marii Konopnickiej. Nawet się człowiek nie spostrzeże, gdy te miejsca udomowi wspomnieniami, zapełni przyjaciółmi i jechać będzie na ten wschód jak do siebie.
